Halifax: Konut fiyat artışına öncülük eden şehirler
Halifax’ın 24 Ekim’de yayınladığı yeni konut fiyat istatistikleri, pandemi sonrası görülen ‘daha fazla metrekare’ arayışının tersine döndüğüne dair açık işaretler barındırıyor. Rapor, konut fiyatlarının ortalama olarak İngiltere’nin büyük şehirlerinde 12 aylık bazda +%9,2, banliyölerdeyse +%7,9 arttığını tespit etti. Pandemi sonrası kentsel yaşama düzenli dönüş eğilimi 2022 boyunca hız kazanırken, bu durum inşaat firmaları ve yatırımcılar için önemli fırsatlar sunuyor.
Halifax’ın kredi direktörü Andrew Asaam şunları söyledi: “Günlük hayat birçokları için normale dönmeye başladıkça, şehirlerde yaşama fırsatı yeniden daha cazip hale geldi ve talebi artırdı. Bunun kanıtlarını ülke genelinde birçok bölgede görüyoruz”.
Şirketin raporu, Britanya genelindeki en dikkate değer fiyat artışlarının olduğu şehirlerin bazılarını listelerken, bunların alışılagelmiş olmayan sonuçlar barındırdığının da altını çiziyor. Buna göre, “Newcastle (+%6,4), Sunderland (+%5,3) ve Middleborough (-%2,2) şehirleri, çevre bölgelerine göre daha düşük büyüme kaydeden şehirler. Keza Birmingham’da da +%8,6’lık büyüme çevre bölgelerdeki +%9,4’lük büyümenin gerisinde kalmış durumda”.
Bulgular ve alıntılar:
- Kuzey Batı’da, Liverpool (+%8,9) ve Manchester (+%11,5) şehirleri, çevre bölgelerine kıyasla yılbaşından bu yana konut fiyatlarında çok daha güçlü bir artış kaydetti (sırasıyla +%7,2 ve +%6,6).
- İskoçya’da da benzer bir durum gözlemleniyor. Hem Edinburgh (+%12,9) hem de Glasgow’da (+%8,5) yılın başından bu yana emlak fiyatları sırasıyla +%6,1 ve %4,6 artış gören çevre bölgelerine kıyasla çok daha hızlı arttı.
- Kuzey Doğu’da Güney Tyneside, son dokuz aydaki +%14,0 artışla konut fiyatı artışında lider durumda.
- En yüksek değer artışlarının görüldüğü bazı diğer şehirler; Sheffield (+%18,9), Doncaster (+%18,3), Amber Valley (+%17,9), Walsall (+%16,4) ve Southampton (+%16,2). Aynı dönemde Londra’da ortalama konut fiyatları sadece +%6,8 yıllık büyüme sağladı.
2023’te piyasa trendleri
İngiltere’nin yeni başbakanının atanması, ekonominin geneline bir miktar istikrar kazandırdı. Piyasa koşullarının önümüzdeki aylarda nasıl değişebileceğine ve bunun kira sektörünü nasıl etkileyebileceğine dair bir resim ortaya koymak üzere, bir dizi yeni haberi bir araya getiriyoruz.
-
Konut piyasasında daha düşük işlem seviyeleri
İngiltere maliyesine göre, konut piyasası işlem sayıları açısından uzun vadeli eğilim ortalamalarına geri dönüyor. Eylül 2022, 2021’deki aynı döneme göre %32 daha az işlem gördü. Piyasa artık o kadar ‘telaşlı değil’ ve aylık işlemler, koronavirüs (COVID-19) pandemisinden önce, 2019’un sonlarındaki seviyelere geri döndü.
- Daha yüksek maliyetler
%10’un üzerinde seyreden enflasyonla birlikte, ev sahipleri daha yüksek bakım ve onarım faturalarıyla karşı karşıya kalacaklar. Gayrimenkul alımlarını şirket olarak yapacak olanlar da önümüzdeki yıl Nisan ayından itibaren kurumlar vergisini %25 üzerinden ödeyecekler. Bütün bunların neticesinde pek çok yerde ev sahipleri bu ekstra maliyetleri dengelemek için kira artışı eğilimine girecektir.
-
Daha yüksek kiralar
Daha önce de belirtildiği gibi, İngiltere’de ortalama kira bedelleri bu yıl hızla yükseliyor. Artan enerji maliyetleri ve diğer enflasyonist baskılar nedeniyle kiracılar ödeme güçlükleri yaşayacak olsalar da bu durumun yine de 2023’e kadar devam edeceği öngörülebilir. Genel olarak, son aylardaki hızla olmasa bile kiraların hızlı bir şekilde yükselmeye devam edeceği öngörülebilir.
-
Daha yüksek kredi maliyetleri
İngiltere Merkez Bankası’nın Kasım ayında yeniden faiz taban oranını yükseltmesi bekleniyor. Bu da yeni kredi kullanacak herkesin daha yüksek faiz maliyetleriyle karşılaşacağı anlamına gelecektir. Ancak, Rishi Sunak’ın Başbakan olarak atanması ve Truss/Kwarteng mini bütçesinin uygulamadan kaldırılmasıyla, piyasadaki artan güven sayesinde birçok piyasa yorumcusu artık faiz oranlarının (daha önceki tahminlerinin aksine) %6’ları aşmayacağını, aksine %5’in altında bir seviyede zirve yapacağını öngörüyor.
-
Daha çok kiralık konut talebi
İngiltere’de kiralık konut talebi her daim yüksek ancak gelecek yıl bu daha da artabilir. Bunda ilk kez konut alacak birçok kişinin, kredi maliyetlerinin artışından ötürü alım planlarını ertelemelerinin de etkisi olacaktır.
- Enerji verimliliği yüksek konutlar gözde
Savills tarafından yapılan araştırmalar, yeni inşa edilmiş bir dairenin (veya modern standartlara uygun şekilde dönüştürülmüş bir mülkün) daha eski, ikinci el bir eve kıyasla yılda £856’a eşdeğer, %55’lik bir enerji tasarrufu sağlayacağını gösteriyor. Yatırımcılar açısından bu birkaç açıdan önemli. Tercihlerini yeni konutlardan yana kullanan yatırımcılar, ileriki yıllarda pahalı yenileme maliyetleriyle karşı karşıya kalmayacaklar, daha hızlı değer artışları görebilecekler ve en önemlisi, giderek daha fazla enerji verimliliği yüksek evlere öncelik veren kiracıların olduğu bir pazarda, konutlarını kiralama endişesi yaşamayacaklardır.
