Büyük Britanya’da ortalama kiralar Covid’in başından bu yana dörtte birden fazla arttı.

Emlak firması Savills, konut kıtlığından kaynaklanan artışın artan faiz oranlarıyla daha da kötüleştiğini tespit etti. Bir analize göre Büyük Britanya’daki ortalama kiralar Covid salgınının başlangıcından bu yana dörtte birden fazla arttı ve artmaya devam edecek.

Emlak ve kiralama acentesi Savills’e göre, kiralar 2022 yılı kapanışına göre bu yılı %9.5 daha yukarıda kapattıktan sonra 2024’te %6 daha da artarak, insanların ödeyebileceği üst sınırı ifade eden “karşılanabilirlik tavanına” erişecek.

Araştırma, genel olarak kiraların yılın ilk sekiz ayında yaklaşık %6 arttığını ve ilk Covid karantinasının başladığı Mart 2020’den bu yana toplam %26 kira artışı gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

Geçtiğimiz üç yılda görülen dramatik kira artışlarının gerekçesi iki nedene dayandırılıyor. Makul fiyatlı kiralık konutlara olan talebin piyasadaki bu nitelikteki konut sayısının çok üzerinde olması ve de faiz oranlarındaki artışlardan ötürü yükselen kredi maliyetlerine bağlı olarak konut alımını öteleyenlerin, kiracılıktan ev sahipliğine geçmemesinden ötürü şişen kira pazarı.

Art arda 14 faiz oranı artışından sonra kiralama amaçlı yatırımlık konutlara verilen konut kredilerindekimaliyetler dramatik bir şekilde arttı. Bu da yatırımcıların aylık ödemelerini karşılayabilmek amacıyla daha yüksek kira artışlarını zorlamasına ya da yatırımlık konutlarını satışa çıkartmasına neden oldu. Ancak, kredi ödemesi olmayan ev sahiplerinin çoğu da kiralarını artırıyor. Yüksek borçlanma maliyetleri birçok ev alıcısının kiracılıktan ev sahipliğine geçişini ertelettirirken bu durum kira sektöründe talep patlamasına neden oluyor.

Mülk arzında yaşanan kıtlık, kira pazarında adeta ‘kuyruklar’ oluşmasına neden oluyor. 

Piyasada olan az sayıdaki kiralık konut içinse rekabet büyük. Birçok kiracı piyasa ederinin üzerinde kiralar ödemeyi kabul ederken, kimi ev sahipleri de yıllık kira ödemesi talebinde bulunuyorlar.

Savills, mülk arzı kıtlığının ve ev sahipleri için yukarıda izah edilen “zorlu ödeme koşullarının” devam edecek gibi gözükmesinden ötürü İngiltere’deki kira piyasasının en azından kısa vadede ‘yatırımcılar lehine’ büyümeye devam edeceği öngörüsünde bulundu.

Şirketin analizlerini dayandırdığı araştırmasına konu olan veriler, ekonomik danışmanlık firması Oxford Economics’in rakamları ve Birleşik Krallık emlak sitesi Zoopla’dan alınan geçmiş dönem kira büyümesine ilişkin verilerin karışımından derlenmiş.

Zoopla’nın rakamlarına göre, firmanın 2023’te kiralarda öngördüğü ortalama %9.5’lik artış doğru çıkarsa bu, 2022’de kaydedilen %11.2’lik artıştan daha düşük, ancak tarihteki diğer tüm yıllardan daha yüksek bir yıllık kira artış oranı olacak.

Savills konut araştırma ekibinin direktörlerinden Emily Williams şunları söyledi: “Kiralık konut piyasasında rekabet son derece çetin ve kiracılar bir mülkü tutabilmek için fiyat rekabetine girmek zorunda kalıyorlar. Son dönemdeki gelir artışları sayesinde de kısmen karşılanabilir olan bu ilave kira maliyetleri en azından kısa ve orta vadede piyasadaki kira artışlarını yüksek tutmaya devam edecek gibi gözüküyor.”

Şöyle ekledi: “Önümüzdeki birkaç yıl içinde kiralık konut arzında nereden, nasıl bir artış sağlanabileceğini kestirmek güç.”

Artan kiralar, kirada yaşayanlar için zaten zor olan mali şartları daha da zorluyor. Savills, ortalama kiracı hane halkının, 2021-22’de kira giderlerinin gelirlerine oranının %33 olduğunu, bugünse artık %35.3’ü oranına çıktığını hesaplıyor.

Ancak Londra’da bu oran daha da yüksek ve kira giderleri hane halkı gelirlerin %42,5’üne denk geliyor. Firma, başkentteki ortalama kiraların son iki yılda %31 arttığını ve bunun sonucunda Londra’daki kiracıların artık “daha da kira arttıracak” bir kapasiteleri kalmadığını söyledi.

Williams, faiz oranlarının tam bir düşüş sağlamasının öngörüldüğü 2026 senesinden önce kiralık mülk arzında önemli bir artışın muhtemelen olmayacağını söyledi.

Firma, gelecek yıl ortalama kiralarda %6’lık bir artış öngörürken, 2025-2028 dönemindeki yıllık artışların daha düşük, %2- 3.5 arasında olacağını öngörüyor.

Makalenin orjinalini okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Çeviri: Baytu Realty

Compare listings

Compare