Nationwide Konut Fiyat Endeksi
Nationwide’ın, Şubat ayı verilerini içeren Konut Fiyat Endeksine göre fiyatlar “Haziran 2020’den bu yana ilk düşüşünü gerçekleştirerek yıllık bazda -%1,1 düştü”. Aynı rapora göre aylık bazda da fiyatlar Şubat ayında -%0,5 düşüş gösterdi.
Nationwide’ın Baş Ekonomisti Robert Gardner, rakamları şu şekilde yorumladı: “Geçen yıl Eylül ayının sonunda yayınlanan mini bütçe finansal piyasada türbülansa yol açarken, son aylarda konut fiyatlarındaki düşük verilerin de sebebi olmuştu. Mali piyasalarda koşullar bir süre sonra normale dönerken, konut piyasasında hareketlilikte henüz normalleşme görülmiş değil. Bu da muhtemelen piyasaya olan güven ve hane halklarının bütçelerinde hissettikleri mali baskıların kümülatif bir etkisi”.
Bulgular ve alıntılar:
• Ekonomik olumsuzlukların bir süre daha nispeten güçlü seyretmesi beklendiğinden piyasanın yakın vadede büyük bir ivme kazanması zor olacaktır.
• Ekonomideki küçülmenin önümüzdeki aylarda bir süre daha devam etmesi ve çalışan kesimin ekonomik olarak zayıflaması bekleniyor.
• Bu da geçmiş dönemlerden alışık oldukları faiz ödemelerinin üzerinde ödeme yapmak zorunda kalacak olan ‘ilk kez konut alacak’ küçük yatırımcıların gelirlerinden daha büyük bir payı kredi ödemelerine ayırmaları gerekeceği anlamına gelecektir.
• Ancak, enflasyon önümüzdeki aylarda beklenen ılımlı seviyelere iner, kredi oranlarında düşüşler artarsa, hanehalkı bütçeleri üzerindeki baskının azalmasıyla kademeli bir iyileşme sağlanacaktır.
Konut fiyat tahminleri
Son birkaç gün içinde, iki farklı kuruluş daha önce yayınladıkları ve genel olarak olumsuz bir tablo ortaya koyan 2023 tahminlerinde pozitif revizyonlara gittiler. Bunlardan biri de daha önce ortalama değerlerin 2023’de -%9 düşeceği yönündeki tahminini -%6,9 düşüren Lloyds Bank oldu.
Daha önceki tahminlerindeki kadar olmasa da halen daha fiyatların düşeceğini iddia eden Lloyds Bank’in aksine, Mortgage danışmanlık kurumu John Charcol’ın Mortgage uzmanı Nick Mendes ise 2023’te Birleşik Krallık konut fiyatlarının sabit kalacağı görüşünü ifade etti. İngiltere Merkez Bankası’nın daha ılımlı bir piyasaya dair beklentisini ortaya koyduğu açıklamalarından piyasalar da olumlu etkilendi. Yüksek enflasyon ve kredi faizlerinin gölgesinde yeni bir krizin eşiğinde olduğumuz havasından çıkıldı. Kurum, 2024 yılında Birleşik Krallık konut fiyatlarında tekrar bir artış seyrine dönüş bekliyor.
Bulgular ve alıntılar:
• Lloyds, bu yıl -%6,9’luk, 2024’te -%1,2’lik bir fiyat düşüşü öngörüyor.
• Lloyds / Halifax, bölgeye ve mülk türüne göre fiyatlarda belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin, ortalama bir Londra dairesinin fiyatı son üç yılda sadece %3,38 artarken, Kuzey Batı’daki daireler +%23,5 (+£24.293) değer kazanmış gözüküyor.
•Mortgage danışmanlık kurumu John Charcol’ın Mortgage uzmanı Nick Mendes şunları söyledi: “Bugün de faiz oranlarının düştüğü ve alıcıların bekleme pozisyonuna geçtiği 2022 başlarındakine benzer bir tabloyla karşı karşıyayız. Bu tabloda kredi faizlerinin düşüşüyle beraber konut stokundaki eksiklikten de ötürü fiyatların yükselmeye başladığını görmüştük. Bu tabloda, enflasyon artışına rağmen emlak fiyatlarında da fiyat artışı görmüştük”.
• Nick Mendes, “Emlak fiyatlarının pandemi sonrasındaki hızda artmaya devam etmesini beklemiyorum. (Ama) genel olarak, 2023’ün sonuna kadar emlak fiyatlarının sabit kalmasını ve 2024’le beraber konut fiyat artışlarının ilk işaretlerini görmeyi öngörüyorum”.
Bir saptama…
Nick Mendes’in yukarıdaki açıklamalarında, neden Baytu Realty olarak İngiltere emlak sektörü yorumcularının görüşlerine daha temkinle yaklaştığımızın işaretlerini görebilirsiniz.
İngiltere, stabil ekonomisinden ötürü enflasyon ekonomisine dair çok tecrübesi olmayan bir ülke. Enflasyon ortamında fiyatlar yukarı gidince piyasanın alımı yavaşlatma beklentisi devreye giriyor; ki toplumda bunun bir karşılığı var. Ancak bunun tek başına fiyatlarda bir düşüşe sebebiyet vermeyeceği, artan üretim maliyetlerinden ötürü son ürün fiyatlarının da artmaya devam edeceği göz ardı ediliyor. Kimi yerde de daha ‘reel’ bir yaklaşımla, enflasyondan kaynaklı fiyat artışlarının yatırımcılar açısından da bir kar değil, fiyat koruması olduğu görüşüyle yorum yapılıyor, ki bu da doğru. Ancak Türk yatırımcılar açısından da bunun bir önemi yok. Arkasında yatan sebep ne olursa olsun, Birleşik Krallıkta poundla artan konut fiyatları Türk yatırımcılar için her daim döviz bazında değer artışı ve kazanç demektir.
