Değişen Pazar Etkileri
Son dönemdeki konut fiyat endekslerinde ortaya çıkan asli tema “arz ve talep” konuları olmuştur. Bu ikisi arasındaki uzun bir süredir devam eden dengesizlik düzenli olarak yükselen fiyatların da lokomotifi oldu. Bu husus, ünlü emlak firması Knight Frank’in yakın zamanda yayınladığı raporunun da açılış cümlelerinde kendine, “Bahar yaklaşırken, Birleşik Krallık’ta yıllık konut fiyatlarındaki artışın tek haneli rakamlara döneceğine dair bir işaret yok” cümlesiyle yer bulmayı başardı.
Satışa çıkan konut arzındaki sayının son 14 ayın 11’inde 5 yıllık ortalamanın altında olduğunu gösteren bir grafik de bu tahmini desteklemektedir. Üstelik, istisnai sonuç veren 3 ayın da pandemi döneminde ekonomiyi hareketlendirmek adına uygulanan SDLT vergi tatilinin bitiminden bu yana olan aylara tekabül etmiyor olması da anlamlıdır. Bu noktada not edilmesi önemli bir diğer husus da, talebin Haziran 2020’den bu yana her ay 5 yıllık ortalamanın üzerinde seyretmiş olmasıdır.
Bununla birlikte, çoğu kaynak gibi, Knight Frank da artan faiz maliyetlerini, enflasyonu ve vergileri, nihayetinde konut fiyatlarındaki büyüme üzerinde fren etkisi yaratacak faktörler olarak görüyor. Uzman kredi kuruluşu Market Financial Solutions, faiz oranı artışlarının ev kredisi sahiplerinden ziyade kiracılar üzerindeki etkilerini de değerlendirdi. Property Reporter dergisinde yayınlanan en son basın bülteninde, “Kiracıların %28’i faiz oranlarında yapılacak artışların, ilk evlerini satın almalarını geciktireceğini” belirtiyor. Bu önemlidir, çünkü insanların satın alabilirliğinin engellenmesi, bir çoğunun kiralık konut piyasasında kalmaya mecbur kalmaları anlamına gelecektir. Bu da kiralık konut pazarındaki talebin süreceği anlamına gelecektir.
Bulgular ve alıntılar:
- Knight Frank, “Şubat ayında yeni potansiyel alıcıların sayısı beş yıllık ortalamanın %50 üzerindeyken, satışa çıkan konut sayısının %5 düştüğünü” bildirdi.
- “Tablonun gösterdiği gibi, damga vergisi tatili, mevcut dengesizliğin yaratılmasına doğrudan etki etti. Arz, tam tatilin sona erdiği Temmuz 2021’den beri gözle görülür şekilde azaldı”.
- “Pazarda halen büyük miktarda karşılanmamış talep var. Bu, Covid kısıtlamalarının gevşetilmesi ve insanların nasıl ve nerede yaşadıklarına dair devam eden yeniden değerlendirmeleriyle daha da arttı”.
- “Pandemiyi geri bırakıp, daha bildik kısıtlamalar ve belirsizliklerin hakim olduğu dönemlere geri döndükçe, baharla birlikte Birleşik Krallık konut piyasasında daha tanıdık ve öngörülebilir koşulların geri dönüşü görülebilir”.
