Homelet Kiralama Endeksi
Kasım ayı Homelet Kira Endeksi, kira piyasasının geçen ay itibariyle yıllık hafif bir artış gördüğünü gösteriyor. Ortalama kiralar ulusal olarak, aylık bazda +%0,3, yıllık olaraksa +%11,5 artış gösterirken, ortalama aylık kiradeğeri £1.175’e çıktı. Londra dışındaysa bu rakamlar, aylık sadece +%0,1 artış neticesinde yıllık olarak +%9,9 gerçekleşti.
Noel öncesi sezonda Pazar her zaman biraz daha sakindir. Ancak pazarın yavaş büyümesinin tek nedeni bu olmayabilir. Karşılaştırma referansı olması adına, Ekim ayındaki aylık değişim +%1,0 idi. Hayat pahalılığına dair artan endişeler, kiracıların Kasım ayında taşınma isteklerini neredeyse kesin olarak azaltmış olacak. Bunu göz önünde bulunduran Homelet 2023’ün zorlu bir sene olabileceği öngörüsünü paylaştı. Bununla birlikte, “talebi karşılayacak arz eksikliğinden ötürü fiyatların yükselmeye devam edeceğinin kesin olduğunu” da belirtiyorlar.
Bulgular ve alıntılar:
- Birleşik Krallık’taki her bölgede konut fiyatları yıllık olarak artış görmeye devam ediyor… Kuzey Batı’da aylık kira artışı +%1,2 ile en yüksek oranda gerçekleşirken, ortalama kira bedeli aylık £871 seviyelerine çıktı.
- Yıllık kira artışı için en güçlü olan bölgeler Londra Büyükşehir bölgesi (+%14,5), İskoçya (+%13,6), Güney Batı (+%12,6) ve Kuzey Batı (+%11,3) oldu.
- Homelet CEO’su Andy Halstead şunları söyledi: “2023’te kira sektörü için büyük olasılıkla zorlu bir yıl göreceğiz. Yakın zamanda ev sahipleri arasında yapılan bir ankette … on konut sahibinden dördü hayat pahalılığı krizi ve bunun kiracıların ödeme imkanları üzerindeki etkisinin önümüzdeki 12 aydaki en büyük endişeleri olduğunu belirtti.”
- Rapor, “birkaç ay artan kira maliyetlerinin ardından” ilk aylık düşüşleri gösteren Goodlord Kiralama Endeksi ile yaklaşık olarak aynı zamanda yayınlandı. Genel olarak, “2021 fiyatlarına kıyasla kiralama bedellerinin ortalama +%10 arttığını” eklemesine rağmen, İngiltere içindeki yedi bölgede kiraların düşüş kaydettiğitespitinde bulunuyor.
2023’te konut arzı
Endüstri yorumcuları, yıllardır arzın üzerinde seyreden taleplerin artan fiyatların arkasındaki en büyük etken olduğuna dikkat çekiyor. Bu durum önümüzdeki yılda da değişecek gibi gözükmüyorBununla birlikte, denge değişebilir. Artan kredi faiz oranları ve artan yaşam maliyetleri neticesinde artan endişeler talepte hafifçe düşüşe neden olurken, bazı kaynaklar konut arzının bazı bölgesel pazarlarda ılımlı bir toparlanma kaydettiğini öne sürüyor.
Önümüzdeki dönemde arzın düşük kalmasına neden olabilecek birkaç neden var. Birincisi, yaklaşan durgunluk, artan inşaat maliyetleri ve işgücü kıtlığı ile birleştiğinde, potansiyel olarak konut inşaatçıları 2023’te daha da az yeni konut inşa edebilirler. İkincisi, hükümet, inşa edilmesi gerekli konut sayılarına dair dayatmacı hedefler belirlemektense, mecliste bir isyanla karşılaşmamak için, konuyla ilgili görüşlerini daha çok tavsiye kararı niteliğinde alma kararını verdi. Bu da imara kapalı ‘yeşil kuşak’ alanlarda konut inşaatı yapma başvurularını reddetmek için yerel yönetimlere daha fazla imkan sağlarken, inşaat üretimini daha da aşağılara çekebilir.
Son olarak, ek vergi yükleri ve yasal yükümlülüklerle karşı karşıya kalan birçok küçük ölçekli ev sahibi bu yıl kira sektöründen çıkış yapabilir. Bazı kiralık mülkler mülk sahiplerinin kullanımına dönerken, diğerleri kaçınılmaz olarak yatırımcıların mülkiyetine geçecektir. Böylece piyasadaki toplam kiralık stok hacmi daha da azalacaktır. 2023 ve sonrasında da bu piyasadaki kiralık konut sayısını azaltabilir. Bu da arz ile talep arasındaki uçurumu artırarak kiralama değerleri üzerinde daha fazla yukarı yönlü baskı oluşturabilir.
Bulgular ve alıntılar:
- Konutları ve Toplulukları Dengeleme Departmanı, daha önce her yıl 300.000 yeni konutun inşasını etkili bir şekilde uygulayan bir yasa çıkarmayı amaçlamıştı. Ancak, o zamandan bu yana yapılan açıklamalara göre hedefler “planlama için halen dikkate alınacak bir hedef olmakla birlikte, hükümetin, yerel yoğunlukları da hesaba katacak şekilde bu hedefleri ele almak üzere istişarelerde bulunacağını” belirtti. Konut üretimine dair hedefler halen geçerli olmakla birlikte, yerel koşullar doğrultusunda yeni esnekliklere imkan tanınmaya başlanacak.”
- Yakın zamanda Sky News ile yaptığı bir röportajda, Propertymark CEO’su Nathan Emerson, evlerini satan küçük yatırımcı grubundaki mülk sahiplerinin sayısının dört ayda yaklaşık +%13 arttığını bildirdi. Sektörün, özellikle de ’24. Bölüm’ vergi değişikliklerinin bir sonucu olarak, artan bir baskı altında “sessizce boynunun büküldüğünü” söyledi.
- Geçen ay yapılan bir anket, küçük ölçekli konut sahiplerinin %26’sının kira sektöründen ayrılmayı düşündüğünü, ancak daha büyük çaplı, profesyonel konut sahiplerinin %92’sinin “geleceğe güveninin tam” olduğunu gösterdi. Bunların %80’inin portföylerini genişletmeyi planladığı veya yakın zamanda bunu yaptığı not edildi.
